Monarchia Karola Wielkiego

476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego.

Czym była Wielka Wędrówka Ludów? (Mapa s. 155)

Jakie plemiona i gdzie tworzyły swoje państwa?

FRANKOWIE – kim byli?

1. Chlodwig – dynastia Merowingów- podbili plemiona frankijskie i część germańskich
   -przyjęcie chrztu w 496 r. – religia katolicka zaczęła scalać państwo
   
   
   
   TEKST ŹRÓDŁOWY – s. 207 – chrzest Chlodwiga
   
   TEKST ŹRÓDŁOWY – s. 207. – kodyfikacja prawa
   Prawo salickie – spisane prawo zwyczajowe Franków salickich
   
   
   
   
   MONARCHIA PATRYMONIALNA – państwo jest własnością władcy, osłabia władzę centralną
   
   
   
   -ponieważ ostatni władcy dynastii byli nieudolni – władzę przejmowali MAJORDOMOWIE- zarządcy dworu (urząd dziedziczny)
   
   – Karol Młot (732r. – wygrał pod Poitiers z Arabami)
   
   CZYJĄ POZYCJĘ WZMOCNIŁA WYGRANA BITWA POD POITIERS – KRÓLA CZY MAJORDOMA?
   
   
   – po Karolu władzę objął jego syn – Pepin Krótki – obalił ostatniego króla merowińskiego (Childeryka III) w 751 r. i założył nową dynastię – Karolingów.
   
   
   SKĄD POCHODZI NAZWA DYNASTII KAROLINGÓW?
   
   
   
   PAŃSTWO FRANKÓW – s. 208
   Z KIM I DLACZEGO NAWIĄZAŁ WSPÓŁPRACĘ PEPIN KRÓTKI?
   JAK ZAKOŃCZYŁA SIĘ INTERWENCJA PEPINA KRÓTKIEGO W ITALII?
   DLACZEGO PEPIEN KRÓTKI POMÓGŁ PAPIEŻOWI?
   
   
   
2. Pepin Krótki – na króla namaszczony został przez papieża – umocniło to jego władzę.
   – w zamian musiał pomóc papieżowi z Longobardami – dążyli do podboju całej Italii
   -Pepin pokonał ich i ziemie środkowej Italii przekazał papieżowi Stefanowi II w 755 r.- powstało PAŃSTWO KOŚCIELNE
   – Cesarstwo Bizantyjskie niezadowolone – liczyli na wpływy i posiadłości na Płw. Apenińskim
   
   
   KAROL WIELKI – S. 208 – 210. TEKST + MAPA
   
   JAKIMI TERENAMI WŁADAŁ KAROL WIELKI? PODAJ NAZWY PAŃSTW.
   
3. Panowanie Karola Wielkiego – król Franków i Longobardów, cesarz rzymski od 25 grudnia 800.
   
   DLACZEGO PAPIEŻ ZGODZIŁ SIĘ NA KORONACJĘ?
   DO JAKIEGO KRAJU NAWIĄZYWAŁA TA KORONACJA?
   JAKI BYŁ CEL KORONACJI CESARSKIEJ?
   
   Koronacja cesarska – sytuacja bezprecedensowa – stała się wzorem dla innych koronacji cesarskich
   – Leon III koronował go na cesarza w Rzymie 25 grudnia 800 roku bez zgody Bizancjum (symboliczna data)
   -papież liczył, że koronacja nakłada na cesarza obowiązek ochrony
   – Karol Wielki miał władzę uniwersalną – powszechną – krzewienie chrześcijaństwa
   – to odnowienie cesarstwa na Zachodzie
   – nawiązania do antyku
   
   
   CZYM BYŁ UNIWERSALIZM KAROLIŃSKI?
   
   Państwo Franków było monarchią chrześcijańską i patrymonialną. Władca miał wpływ na sprawy religijne (np. wybierał biskupów i opatów, zwoływał zjazdy duchowieństwa, sprawy dotyczące kultu). Swoje państwo mógł przekazać następcom.
   
   
   ORGANIZACJA PAŃSTWA KAROLA WIELKIEGO
   PODZIAŁ WŁADZY W PAŃSTWIE KAROLA WIELKIEGO
   s. 210 – 211
   
   
   Gdzie znajdowała się główna rezydencją Karola Wielkiego?
   Czym zajmowali się w państwie urzędnicy centralni?
   Hrabiowie i margrabiowie
   Wiece
   Zadania missi dominici
   Beneficjum
   Dlaczego taka organizacja państwa?
   
   
   
   GOSPODARKA
   ARMIA
   RENESANS KAROLIŃSKI

Reforma szkolnictwa – aby mieć wykształconych urzędników i doradców musiał podnieść poziom wykształcenia. Zreformował szkoły przyklasztorne, tworzył szkoły przykatedralne, w Akwizgranie szkoła pałacowa.

Odnowienie cesarstwa rzymskiego – odnowienie szkolnictwa na wzór rzymski:
-dwa poziomy kształcenia (trivium – podstawowy – składał się z przedmiotów humanistycznych :
*gramatyka – umiejętność czytania i pisania, opanowanie terminologii łacińskiej,
*retoryka – umiejętność pisania listów i redagowania dokumentów,
*dialektyka – umiejętność logicznego rozumowania (poznawano reguły logiki).

oraz

-poziom wyższy – quadrivium – składał się z przedmiotów matematycznych:
* arytmetyka – umiejętność dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, obliczenia kalendarzowe,
* geometria – opis ziemi i przyrody,
* astronomia – umiejętność tworzenia kalendarza,
* muzyka

Kultura:
– renesans karoliński – nawiązywanie do starożytności
– architektura sakralna (czerpała ze wzorów rzymskich i bizantyjskich – kopuły, kaplice na planie krzyża greckiego, popularne mozaiki)
– minuskuła karolińska – reforma pisma, ujednolicenie, wyraźniejsze
– dbał o czystość łaciny i rozwój pisma, zakonnicy przepisywali księgi (kopiści) starożytne i chrześcijańskie.

MAKING MANUSCRIPTS

Na jakim materiale pisano?
Z czego był on wykonany?
Jak powstawały księgi?

KRZYŻÓWKA

MATERIAŁY

a. polityka zagraniczna -problemy:

• Longobardowie najeżdżający państwo kościelne (774 – podbił i ogłosił się ich władcą)
• Arabowie na Płw. iberyjskim (udało się ich pokonać i wyprzeć za Pireneje)
• najazdy pogańskich plemion germańskich i saskich (wysyłał misje chrystianizacyjne)
• umocnienie władzy, zapanowanie nad dużym terytorium o kruchych granicach (teren od Łaby na wschodzie po dzisiejszą Hiszpanię)
• rozwój terytorium (Germanowie, Sasi, Longobardowie, Saksonia, Słowianie połabscy – granice aż po Dunaj, Arabowie – Saracenowie -granica na rzece Ebro w Hiszpanii
• utrzymanie sojuszu z papieżem (bo dąży do utworzenia cesarstwa uniwersalistycznego obejmującego całą Europę),
• pragnienie władzy (cesarskiej) – dążenie do małżeństwa z cesarzową bizantyjską Ireną – symboliczne odrodzenie Cesarstwa rzymskiego – nie doszło do skutku ponieważ Leon III koronował go na cesarza
  
  

Podział państwa Franków
a. duży obszar – duży problem z utrzymaniem granic
b. zróżnicowanie kulturowe i językowe – szkoły nie były dostępne dla wszystkich tylko dla elit
c. W 814 r. umiera Karol Wielki
d. władza przekazana synowi Ludwikowi Pobożnemu.
e. jego synowie w 843 r. traktat w Verdun – podział państwa (monarchia patrymonialna)
– Karol Łysy ( zachodnia część, później Francja)
– Ludwik Niemiecki (wschodnia część, potem Niemcy)
– Lotar(iusz) – środek od Morza Północnego do Italii i tytuł cesarza (zwierzchność), potem zmarł więc podzielono.

FRANCJA:

Rok powstania państwa – 987 r.  
Ostatni władca z dynastii Karolingów – Ludwig V Gnuśny
Pierwszy władca z dynastii Kapetyngowie – Hugo Kapet

NIEMCY

Rok powstania państwa – 911 r.
Ostatni władca z dynastii Karolingów – Ludwig IV Dziecię
Pierwszy władca z dynastii Ludolfingów – Henryk I Ptasznik