Polityka przemysłowa i gospodarka żywnościowa

I. Przemysł – obejmuje produkcję nierolniczą
– wykorzystanie surowców i przetwarzanie ich celem zaspokojenia ludzkich potrzeb
-składa się na produkt krajowy brutto
* PKB – produkt krajowy brutto. PKB jest miarą wielkości gospodarki.

-wpływa na społeczeństwo

Co to jest PKB i ile wynosi dla Polski?

Przemysł wytwarza dobra inwestycyjne oraz dobra konsumpcyjne.

Sektor przemysłowy dzielimy na przemysł wydobywczy (pozyskiwanie zasobów naturalnych) oraz przetwórczy (zasoby naturalne –> produkty służące konsumentom).

Cechą charakterystyczną przemysłu jest jego nierównomierne rozmieszczenie <– zakłady produkcyjne powstają tam, gdzie są dogodne warunki do rozwoju –> okręgi przemysłowe (okręgi surowcowe, okręgi miejskie, okręgi transportowe)

Złoża głównych bogactw naturalnych

II. Polityka przemysłowa – działania państwa wpływające na strukturę i kierunek rozwoju produkcji przemysłowej. Podstawowym celem będzie poprawa sytuacji powiązanych z przemysłem przedsiębiorstw, aby:
-podnieść poziom konkurencyjności przemysłu i zwiększyć jego rolę w gospodarce
-podnieść innowacyjność w przemyśle
-tworzyć nowe miejsca pracy
-wykorzystać jak najbardziej korzystnie zasoby naturalne
-rozwijać strategiczne dla pastwa gałęzie przemysłu
-zwiększyć konkurencyjność rodzimego przemysłu na rynkach zagranicznych

Kształt polityki przemysłowej zależy od:
-źródeł finansowania
-typu produkcji w państwie
-sposobu funkcjonowania przedsiębiorstw
-wydajności sektora finansowego
-siły roboczej do dyspozycji
-możliwości państwa w eksporcie i imporcie
-rozwiązań wynikających z umów międzynarodowych i traktatów międzypaństwowych
-otwartości gospodarki

Modele polityki przemysłowej

a. polityka przemysłowa sektorowa
-państwo wspiera konkretne gałęzie przemysłu i wybrane przedsiębiorstwa
-zależy to od preferencji rozwojowych państwa
-formy wsparcia: pomoc finansowa, ulgi podatkowe, zamówienia publiczne, subwencje eksportowe

b. Polityka przemysłowa horyzontalna
-państwo wspiera przemysł jako całość
-działania będą wpływały na całą strukturę krajowego przemysłu
-stosuje się niefinansowe formy wsparcia


c. instrumenty polityki przemysłowej
-ulgi podatkowe dla przedsiębiorców
-subwencje – formy bezzwrotnej pomocy finansowej przeznaczonej na realizację wyznaczonych zadań
-kredyty i pożyczki
-cła nakładane na towary zagraniczne
-zamówienia rządowe
-finansowanie badań naukowych

III. Etapy polityki przemysłowej w Polsce
1. PRL – główną strategią budowania komunizmu jest uprzemysłowienie. Polityka przemysłowa była częścią planowania gospodarczego.

W Polsce w okresie transformacji początkowo zrezygnowano z prowadzenia polityki przemysłowej.

Minister Przemysłu w rządzie Tadeusza Mazowieckiego,Tadeusz Syryjczyk powiedział:„Najlepszą polityka przemysłową jest brak polityki przemysłowej”

W latach 1989 – 1991 uwaga została skierowana na walkę z inflacją i program stabilizacyjny! Restrukturyzacja gospodarki- drugorzędna. Dotacje państwa na przemysł zostały ograniczone. Walka z inflacją.

2.Tworzymy politykę przemysłową – 1991-1994
Zakończono realizację programu stabilizacji. Ministerstwo Przemysłu i Handlu rozpoczęło próbę sformułowania zasad polityki przemysłowej

„Założenia polityki przemysłowej”

„Program realizacji polityki przemysłowej w latach ”

3. Walka o międzynarodową konkurencyjność 1995 – 1997

4. Dostosowywanie się do zasad panujących w UE – 1999 – 2004

5. Polska w UE: -> włączenie polskich przedsiębiorstw do jednolitego rynku -> sprostanie konkurencji ->dalsza transformacja gospodarki i przemysłu

Agencja Rozwoju Przemysłu – ????

Polska Strefa Inwestycji – ???

Myśl polityczna // Political thought

I. Myśl polityczna – ogół refleksji i postulatów dotyczących życia społecznego i politycznego (np. sposobu organizacji państwa, sprawowania władzy, zasad funkcjonowania państwa, funkcjonowania społeczeństwa, miejsca jednostki w społeczeństwie, kształtu gospodarki i roli państwa)

Political thought = Political philosophy = political theory
is

Wyróżniamy ideologie, doktryny i programy polityczne. Jeżeli zawierają one podobne poglądy i postulaty to znaczy że tworzą jeden nurt myśli politycznej.

Ideologie, doktryny i programy polityczne - ppt video online pobierz
https://slideplayer.pl/slide/809398/1/images/2/PROGRAM+POLITYCZNY+IDEOLOGIA+DOKTRYNA.jpg

a. ideologia – najbardziej ogólny usystematyzowany zbiór idei, wartości, poglądów na świat oraz przekonań na temat organizacji i funkcjonowania społeczeństwa właściwy określonej grupie

b. doktryna – zawiera konkretne sformułowania wyodrębnione z danej ideologii zastosowane do zagadnień społecznych, ekonomicznych itp.

c. program polityczny – powstaje jako efekt dostosowywania doktryny politycznej do aktualnej sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej

Ideologie, doktryny i programy polityczne - ppt video online pobierz
https://slideplayer.pl/slide/809398/1/images/4/Historyczny+podzia%C5%82+doktryn+politycznych.jpg

Zadanie 1, 2, 3 s. 35 podręcznik.

Ideologie, doktryny i programy polityczne - ppt video online pobierz
https://slideplayer.pl/slide/809398/1/images/3/Ideologie+polityczne+Ideologia+polityczna+konserwatyzm.jpg

Ideologie, doktryny i programy polityczne - ppt video online pobierz
https://slideplayer.pl/slide/809398/1/images/5/Typy+doktryn+politycznych+ze+wzgl%C4%99du+na+stosunek+do+rzeczywisto%C5%9Bci+spo%C5%82ecznej.jpg
Ideologie, doktryny i programy polityczne - ppt video online pobierz
https://slideplayer.pl/slide/809398/1/images/6/Podzia%C5%82+doktryn+politycznych+ze+wzgl%C4%99du+na+kryterium+idea%C5%82u+spo%C5%82ecznego.jpg



II. Ruchy społeczne – forma aktywności zbiorowej obywateli, której celem jest wprowadzenie określonej zmiany społecznej.

Cechy:
– luźna struktura organizacyjna, brak sformalizowanego członkostwa
– mają charakter masowy
– dążenie do przeprowadzenia zmiany poprzez różne działania, ale bez przejmowania władzy

Rodzaje ruchów społecznych**
– rewolucyjne (radykalne) – dążą do głębokich zmian społecznych lub ustrojowych w szybkim czasie
– reformatorskie – dążą do zreformowania określonych dziedzin życia (dążą do wprowadzenia regulacji prawnych)
– ekspresywne – skupiają się na zmianach w zakresie kultury, systemu wartości lub stylu życia

3. Feminizm – walka o równouprawnienie kobiet i przeciwstawianie się dyskryminacji kobiet (ruch emancypacyjny, sufrażystki, ruch wyzwolenia kobiet)

4. Ruch praw obywatelskich
a.  ruch non-violence (bez przemocy) – twórcą był Mahatma Gandhi– walka o słuszne prawa bez użycia przemocy– stosowanie biernego oporu

b. ruch praw obywatelskich Martina Luthera Kinga – walka z segregacją rasową– walka o pełne równouprawnienie dla czarnoskórej ludności Stanów Zjednoczonych– stosowanie obywatelskiego nieposłuszeństwa – działania łamiące konkretne przepisy prawne w przekonaniu, że naruszają one istotne wartości dla osób stosujących obywatelskie nieposłuszeństwo

c. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
– został utworzony na fali strajków spowodowanych trudną sytuacją gospodarczą
– powstał w 1980 r. jako powszechny, ogólnopolski i wielopłaszczyznowy ruch społeczny
– podpisanie tzw. porozumień sierpniowych (31 VIII 1980 r.)
– działalność NSZZ „Solidarność” przerwało wprowadzenie stanu wojennego (13 XII 1981 r.)
– obrady Okrągłego Stołu (wiosna 1989 r.)
– transformacja ustrojowa w Polsce

5. Ekologizm – zajmuje się problemem degradacji środowiska naturalnego – duże zróżnicowanie: 
– partie polityczne (np. partia Zieloni)
– międzynarodowa organizacja Greenpeace
– walka o ograniczenie działalności przyczyniającej się do degradacji środowiska naturalnego
– sprzeciw wobec genetycznej modyfikacji roślin i zwierząt
– popularyzowanie zachowań proekologicznych 

6. Antyglobalizm i alterglobalizm
a. antyglobalizm – ruch społeczny wyrażający sprzeciw wobec postępującej globalizacji
b. alterglobalizm – ruch społeczny wyrażający sprzeciw wobec czysto ekonomiczny charakter globalizacji

**Część notatki pochodzi ze strony: https://www.e-historia.com.pl/163-liceum-i-technikum-po-gimnazjum/wiedza-o-spoleczenstwie-zakres-rozszerzony-zgodne-z-podrecznikiem-operonu/notatki-z-wosu-zakres-rozszerzony-klasa-1/3374-2-8-ruchy-spoleczne

NARÓD – HIT

Pojęcia

Naród –
Patriotyzm –
Nacjonalizm –
Szowinizm–
Ksenofobia –
Rasizm –
Kosmopolityzm –
Internacjonalizm –
Obywatelstwo –
Bezpaństwowiec/apatryda/ –
Ojczyzna –

Nacjonalizm: za i przeciw - blog Domabor Świętoborzyc
https://zespolmi.pl/image/3ca016936831733c138baa190f9552d4/punkt-widzenia..jpg



Czym jest nacjonalizm? Jak nacjonaliści widzą „swoich” a jak „obcych”?

1. Tożsamość to wewnętrzne przekonanie człowieka o tym, kim jest:
a. tożsamość narodowa: poczucie wspólnoty z własnym narodem oraz poczucie odrębności wobec innych narodów
b. subiektywne poczucie tożsamości
– identyfikowanie się z określonym narodem
– poczucie deklaracja przynależności do określonej wspólnoty narodowej
– odczuwanie więzi emocjonalnej z danym narodem
c. obserwowalne obiektywne wyznaczniki tożsamości
– zdolność do komunikowania się z członkami danego narodu – znajomość języka
– znajomość historii i przestrzeganie tradycji i obyczajów

2. Mieszkańcy Polski pod względem narodowościowym są społeczeństwem bardzo jednolitym:
– 95% mieszkańców deklaruje tożsamość wyłącznie polską
– 2% mieszkańców deklaruje tożsamość inną niż polska
– 3% deklaruje tożsamość podwójną lub nieokreśloną

*struktura narodowościowa jest jednolita, choć są drobne zmiany np. na skutek napływy imigrantów z Ukrainy

3. W państwach wielonarodowościowych kształtuje się wielowarstwowa tożsamość narodowa, polegająca na jednoczesnym identyfikowaniu się z narodem politycznym oraz narodem tworzącym społeczeństwo danego państwa:

Flaga Belgii
Flaga Niemiec
Flaga Szwajcarii

4. Migracja – czasowa lub stała zmiana miejsca zamieszkania
a. emigracja – opuszczenie dotychczasowego kraju/miejsca zamieszkania
b. imigracja – napływ, przybycie do nowego kraju/miejsca zamieszkania

Jak sądzisz: Jakie czynniki decydują dzisiaj o migracji ludzi? Podaj przykłady odnoszące się do Polski oraz innych państw i obszarów świata.

POLITYKA

Politics or Policy

Oba wyrazy przetłumaczone są jako „polityka”. Dwa podobne słowa, które mają jednak różne znaczenie i zupełnie inne zastosowanie.  

Politics

Politics – czyli „polityka” jako sztuka rządzenia państwem, pokonywanie sprzeczności intersów społecznych, mające na celu zachowanie ładu społecznego. To sprawowanie władzy przez państwo w różnych dziedzinach życia np. polityka zagraniczna, polityka społeczna, polityka zdrowotna, polityka finansowa.

Np:

I am not interested in politics – Nie interesuję się polityką.
He is studying politics – On studiuje nauki polityczne.
There are two major political parties in England – Są dwie główne partie polityczne w Anglii.
Politics is just a game, and politicians are it’s players – Polityka jest tylko grą, a politycy są jej graczami.

politics – to również metody postępowania 

His politics are questionable – Jego metody postępowania są bardzo wątpliwe.

Policy

Policy to „polityka” odnosząca się do sfery biznesu, filozofii i procedur zarządzania firmą, państwem,  handlem, zespół zasad i metod, strategii rozwoju, ekspansji na rynki. Można powiedzieć, że policy to „kierunki działania”, zasady, którymi się kierujemy.

Zastosowanie:
Our financial policy is transparent – Nasza polityka finansowa jest przejrzysta.
Company policy prevents me from revealing such deatils – Niestety, polityka mojej firmy zabrania mi ujawnienia takich faktów.
The heads of States discussed the problem of external security policy – Przywódcy państw rozmawiali na temat zewnętrzenej polityki bezpieczeństwa.
What is your party’s policy on immigration? – Jaka jest polityka twojej partii w odniesieniu do imigracji?
She advises the Prime Minister on foreign policy –  Ona doradza premierowi w sprawach polityki zagranicznej.

Polity

Polity odnosi się do zorganizowanej wspólnoty ludzkiej (Polity=State, a group of people with a collective identity) oraz systemu politycznego, reżimu (sposobu prowadzenia państwa –> jako monarchia, związek państw), umowa między ludźmi.

Zastosowanie:
A Citizenship is a relationship between an individual and a polity. – Obywatelstwo jest relacją pomiędzy jednostką a państwem.
How does it compare with other polities? – Jak wypada w porównaniu z innymi ustrojami?

1. Definicja – trudna do sformułowania, ponieważ obejmuje wiele aspektów i zjawisk.

a. w starożytności i średniowieczu –> dążenie do realizacji zasad sprawiedliwości oraz dobra wspólnego (Arystoteles, św. Tomasz z Akwinu)
b. w nowożytności wykształcił się pogląd, że jest ona walką o władzę i sprawowanie rządów w państwie (Nicollo Machiavelli, Karol Marks, Max Weber)

Jak można rozumieć politykę współcześnie (koncepcje)?
a. KONCEPCJA KLASYCZNA
– sztuka zarządzania państwem, to arystotelowski sposób rozmienia polityki – metody organizowania się społeczeństwa dla realizacji celów uznawanych za wspólne
– znaczenie państwa, jego ustroju, instytucji i roli.

b. KONCEPCJA KOERCYJNA
– regulowanie relacji między ludźmi z pomocą różnych narzędzi, instytucji oraz środków przymusu
-głównym celem polityki utrzymanie porządku publicznego i zapewnienie bezpieczeństwa

c.KONCEPCJA KONSENSUALNA
– sztuka osiągania kompromisu (polityka to umiejętność osiągania konsensusu)

d. KONCEPCJA KONFLIKTOWA
– polityka jest rywalizacją i ciągłymi konfliktami pomiędzy różnymi grupami o sprzecznych interesach
-polityka non-violence – walka prowadzona metodami pokojowymi

e. POLITYKA BEZ IDEOLOGII
-rywalizacja o rynek polityczny oparta o mechanizmy popytu i podaży
-walka o „bycie wybranym”

2. Konflikty polityczne – stan napięcia, walki między różnymi podmiotami polityki (np. partie polityczne) wywołane różnymi przyczynami (sprzeczność interesów, odmienne systemy wartości, różne poglądy na organizację państwa i życia społecznego.

3. Walka polityczna – jest drogą do osiągania celów (walka o poparcie).

-walka może być destrukcyjna (narasta wrogość, agresja)
-konstruktywna (łagodzenie napięcia, tworzenie nowych pomysłów, kreatywność)

3. Kompromis polityczny – porozumienie osiągnięte w wyniku rezygnacji z części roszczeń w stosunku do drugiej strony.

Polityka gospodarcza

  1. Polityka gospodarcza – oddziaływanie organów państwowych na procesy gospodarcze.
    -określanie celów gospodarczych i społecznych
    -wybór metod i narzędzi do realizacji celów gospodarczych
    -gospodarcza polityka zagraniczna (stosunki gospodarcze i handlowe z innymi państwami)
    -państwo może ją regulować (daje pieniądze, wprowadza podatki, uchwala budżet)

Co decyduje o kształcie polityki gospodarczej?
A. uwarunkowania wewnętrzne państwa
-wprowadzanie/zdejmowanie podatków
-zaplecze gospodarcze, technologiczne, surowcowe danego państwa

B. uwarunkowania zewnętrzne państwa
-wykorzystanie położenia geopolitycznego
-wykorzystanie stosunków międzynarodowych
-układów handlowych

W realizowaniu polityki gospodarczej organy władzy publicznej korzystają z :

-instrumentów pośrednich (tzw. bodźce -normy kształtujące decyzje i zachowania ekonomiczne podmiotów prywatnych np. taryfy celne, stopy i ulgi podatkowe, stopy procentowe, regulowanie kursów walut)

-instrumentów bezpośrednich (nakazy np. płaca minimalna oraz zakazy np. zakaz handlu narkotykami)

II. Funkcje polityki gospodarczej:
-funkcja alokacyjna
-funkcja stabilizacyjna
-funkcja redystrybucyjna
-funkcja adaptacyjna

III. Cele polityki gospodarczej
-systemowo-polityczne
-społeczne
-obronno-militarne
-ekologiczne
-ekonomiczne

IV. Modele polityki gospodarczej (rozwiązania przyjęte w danym państwie dot. sposobu realizacji spraw gospodarczych, relacji między instytucjami regulującymi gospodarkę oraz rozdzielanie zasobów)

GOSPODARKA CENTRALNIE STEROWANA

GOSPODARKA RYNKOWA

V. Podmioty polityki gospodarczej w Polsce:

a. Organy władzy:
-Sejm i Senat (ustawa budżetowa, wysokość podatków, prawo gospodarcze)
-Rada Ministrów (wyłączna inicjatywa ustawodawcza w zakresie ustawy budżetowej, opracowuje projekt budżetu i kieruje jego wykonaniem, potem przedstawia sprawozdanie z realizacji)
-Prezydent (podpisuje ustawę budżetową i inne ustawy regulujące gospodarkę)
-Jednostki samorządu terytorialnego
-Organy władzy sądowniczej
-NBP – wyłączne prawo emisji pieniędzy, regulowanie działalności banków, stabilizacja krajowego systemu finansowego)

b. Organy nadzoru i regulatorzy
-Komisja Nadzoru Finansowego – nadzór nad rynkiem finansowym – Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Komisją
-Komitet Stabilności Finansowej – działa na rzecz stabilności systemu finansowego
-Urząd Ochrony Konsumentów i Konkurencji – chroni interesy konsumentów i prowadzi politykę antymonopolową (zasady wolnego rynku)

c. Agencje rządowe
-Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
-Polska Agencja Inwestycji i Handlu
-Agencja Rozwoju Przemysłu
-Polski Fundusz Rozwoju

d. Organizacje ponadnarodowe
-Unia Europejska
-Światowa Organizacja Handlu
-Międzynarodowy Fundusz Walutowy
-Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

+Agencje ratingowe (osoba prawna, której działalność obejmuje wystawianie ratingów kredytowych – oceniają zdolność kredytową)
+Reprezentanci grup interesu i grup społecznych i zawodowych



FINANSE PUBLICZNE
-organy władzy publicznej realizując swoje obowiązki ponoszą WYDATKI.
-zadania publiczne finansowane są ze ŚRODKÓW PUBLICZNYCH (środki jakie wpływają na rachunek władz publicznych)


-FINANSE PUBLICZNE to procesy gromadzenia i wydatkowania środków, dzięki którym sektor publiczny może istnieć (w tych procesach biorą udział organy i instytucje państwowe odpowiedzialne za wytwarzanie pieniężnych środków publicznych – Sejm, Senat, Rada Ministrów, NBP).
-Finanse publiczne dzielą się na finanse państwa, finanse jednostek samorządu terytorialnego, finanse systemu ubezpieczeń społecznych.
-SEKTOR FINANSÓW PUBLICZNYCH – tworzą podmioty finansowane ze środków budżetu państwa (ZUS, NFZ, uczelnie, instytucje kultury, urzędy skarbowe, itp.)

BUDŻET PAŃSTWA – to plan finansowy na jeden rok kalendarzowy (ROK BUDŻETOWY). Nad jego realizacją czuwa minister właściwy ds. finansów.

W jego skład wchodzą:
-DOCHODY BUDŻETU PAŃSTWA – środki pieniężne pobierane przez władzę publiczną od podmiotów zewnętrznych i przeznaczone na realizację zadań publicznych. W ich skład wchodzą:
*dochody podatkowe – podatek od towarów i usług, podatek PCC – podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od spadków i darowizn, podatek CIT – podatek dochodowy od osób prawnych, PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych) i wydatki, przychody i rozchody, deficyt i sposoby jego pokrycia.
*dochody niepodatkowe – dywidendy (wynagrodzenie za udzielenie kapitału, inwestujesz –> ktoś Ci potem za to wypłaca $), cła (od towarów i usług sprzedawanych międzynarodowo), opłaty administracyjne, opłaty za wykorzystywanie gruntu
*wydatki – wynikają z prowadzonej polityki gospodarczej. Najwięcej z wydatków pochłania spłata DŁUGU PUBLICZNEGO (spłata zadłużenia podmiotów sektora finansów publicznych) oraz ubezpieczenia społeczne, administracja, szkolnictwo wyższe, bezpieczeństwo publiczne.

Różnica między dochodami a wydatkami to NADWYŻKA BUDŻETOWA (jeżeli +) lub DEFICYT BUDŻETOWY (jeżeli wydatków jest więcej niż wpływów)

*przychody publiczne wynikają z przeprowadzonych przez państwo operacji zwrotnych (sprzedaż papierów wartościowych, spłata kredytów przez różne podmioty , z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa i majątku samorządów terytorialnych).
*rozchody – na kredyty, pożyczki udzielane przez państwo oraz spłatę uch zadłużenia, środki na zakup papierów wartościowych

DOCHODY I WYDATKI BUDŻETU CENTRALNEGO:
Źródła dochodów:
-podatki
-cła
-wpłaty
-odsetki
-dochody
grzywny i mandaty
-zapisy, spadki, darowizny
-środki z UE

Kierunki wydatków:
-obsługa długu publicznego
-środki na funkcjonowanie organów władzy publicznej
-wpłaty do budżetu UE
-subwencja na szkolnictwo
-subwencja dla jednostek samorządu terytorialnego
-subwencje dla partii politycznych
-dotacje na zadania wynikające z ustaw

PROCEDURA UCHWALANIA USTAWY BUDŻETOWEJ:
1. Przygotowanie projektu – inicjatywa ustawodawcza Rady Ministrów (TYLKO!) – oni opracowują i dają Sejmowi do zatwierdzenia (musi być 3 mies. przed rozpoczęciem nw. roku budżet. )
2. Uchwalenie Ustawy – sejmowa Komisja Finansów Publicznych bierze udział w obradach, Sejm i Senat mogą wprowadzić poprawki. Mogą pracować nad ustawą budżetową max 4 mies. –> jeżeli się nie mieszczą w terminie można skrócić kadencję parlamentu. Sejm uchwala ustawę budżetową, prezydent ją podpisuje (nie ma prawa weta, ale może skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego)
3. Wykonanie budżetu – Rada Ministrów jest odpowiedzialna za wykonanie budżetu (+minister finansów).
4. Kontrola wykonania budżetu (Rada Ministrów się rozlicza, przekłada Sejmowi sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej)

STRATEGIA ROZWOJU GOSPODARCZEGO PAŃSTWA
-Strategia SOR (Strategia odpowiedzialnego rozwoju) – zawiera cele i kierunki rozwoju gospodarczego oraz uwarunkowania tego rozwoju.

Umowa społeczna i dobro wspólne

Umowa społeczna – porozumienie (domniemane lub rzeczywiste) między jednostkami żyjącymi w tzw. stanie natury na mocy którego może zaistnieć władza publiczna wraz ze stanowionym prawem oraz instytucja państwa i organizacja życia zbiorowego.

Głównymi twórcami umowy społecznej byli: Thomas Hobbes, John Locke, Jean Jacques Rousseau.

Wg. teorii umowy społecznej nie można zmuszać jednostki do wyrzeczenia się własnych ambicji na rzecz dobra całego społeczeństwa.

Źródło: Thomas Hobbes, Lewiatan, tłum. Cz. Znamierowski, Warszawa 1954, s. 107–115.
Źródło: J. Locke, Dwa traktaty o rządzie, tłum. Z. Rau, s. 231.
Źródło: J. J. Rousseau, Umowa społeczna, s. 19–20.

Człowiek istotą społeczną/ Humans are social being (podstawa 2024)

How does society affect an individual?
W jaki sposób społeczeństwo wpływa na jednostkę?

Przeczytaj tekst „Dzikie dzieci” (s.15)

1.Humans are social beings because they need the support of others just to survive.

2. Ancient sources of social thought

Plato (Platon) – was a Greek philosopher born in Athens. He founded the Platonist school of thought and the Academy, the first institution of higher learning on the European continent.  His teacher was Socrates and his student was Aristotle.
-no human being is self-sufficient (samowystarczalny)
-people work together to create a state
-everyone has a specific function in the society

Aristotle – Greek philosopher, he founded the Lyceum
-he is the creator of classical antropological theory
-he said, that humans was allegedly (rzekomo) social animals and could not function outside groups.
-ability to communicate and ability to speak are human features

Marcus Tullius Cicero was a Roman philosopher
-humans need community life (życie zbiorowe – w sensie wspólnoty)
-explains and justifies (uzasadnia i wyjaśnia) the natural law in the context of state
-natural law is  universal rules governing the social world

Seneca wasas a Roman Stoic (Stoicism is a school of philosophy) philosopher and writer.
-people need others, not state

 Saint Augustine (Augustine of Hippo) – theologian, philosopher, bishop, author of many important works.
-everyone is a part of the social community no matter where he comes from